Statystyka

Wiele instytucji podaje różne poziomy udziału energii ze źródeł odnawialnych. Często dane te różnią się nawet o kilka punktów procentowych, także w przypadku tylko np. statystyki minionego roku 2010. Niejednoznaczność różnych wyników określających, wydawałoby się, to samo, może wynikać z braku wskazania przez daną instytucję pełnej informacji o przyjętym przez nią algorytmie obliczeń. Niestety, coraz częściej instytucje, publikując lub podając dane statystyczne, popełniają błędy metodologiczne a nawet arytmetyczne. 

Udział energii ze źródeł odnawialnych, prezentowany w procentach, może być z jednej strony wyliczony w stosunku do zużytej energii pierwotnej albo w stosunku do końcowego zużycia energii. Nie bez znaczenia pozostaje także fakt, czy wyliczenia dokonujemy w stosunku do wartości brutto (generalnie taka wartość uwzględnia zużycie energii na potrzeby wytwarzania przez wytwórców oraz straty na przesyle i dystrybucji energii) czy też wartości netto (końcowe zużycie przez odbiorców końcowych). Zdarza się bardzo często, że udziały prezentowane są tylko dla jednego sektora energii, np. elektroenergetyki. Do kolejnych dwuznaczności może prowadzić brak konsekwencji w używaniu dwóch różnoznacznych pojęć: "produkcji" i "zużycia" energii. Ma to szczególne znaczenie, kiedy mamy do czynienia z wykorzystaniem energii elektrycznej w transporcie. W takim przypadku informacja z udziałem energii prezentująca produkcję energii zaliczona zostanie na poczet sektora elektroenergetyki, natomiast w przypadku zużycia, energia zaliczona zostanie na poczet sektora transportu. Ważna jest także informacja, którego roku lub jakiego okresu dotyczy wyliczana wartość udziału energii ze źródeł odnawialnych.  Należy być także konsekwentnym przy dokonywaniu obliczeń, bazując na wydanych świadectwach pochodzenia dla energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych. Część świadectw pochodzenia (tzw. zielonych certyfikatów) za wygenerowaną w danym roku energię elektryczną może zostać wydana, w myśl obowiązujących przepisów ustawy Prawo energetyczne, w roku następnym. Należy pamiętać także, że zielone certyfikaty dotyczą  jedynie źródeł koncesjonowanych/rejetrowanych i przyłączonych do krajowej sieci elektroenergetycznej. I na koniec, warto także wspomnieć o udziałach wyliczanych w oparciu o jakąś sztucznie przyjętą metodologią, np. jak ma to miejsce w Dyrektywie 2009/28/WE. Dlatego, podając udział energii ze źródeł odnawialnych, należy podać pełną informacją jakiego rodzaju energii dotyczy i w oparciu o jaką metodologię został wyliczony.

Zważywszy na przyjęte cele unijne dla udziału energii ze źródeł odnawialnych Dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 kwietnia 2009 r. ostatnio bardzo często podaje się udziały wyliczane właśnie w ujęciu o metodologię przytoczonej Dyrektywy 2009/28/WE.

Według PIGEO udział zużycia energii brutto ze źródeł odnawialnych (ze wszystkich sektorów) w finalnym zużyciu energii  końcowej brutto osiągnął w roku 2010 poziom ok. 8%.

Na udział ten składa się zużycie energii ze źródeł odnawilanych na poziomie ok. 60 TWh (ok. 5000 ktoe) przy całkowitym finalnym zużyciu energii brutto na poziomie ok. 65 tys. ktoe (ok. 750 TWh). Statystyka lat poprzednich pokazała, że w ubiegłej dekadzie w zasadzie nie zanotowano znaczącego wzrostu udziału energii ze źródeł odnawialnych w finalnym zużyciu energii brutto a jedynie wzrost udziału energii pierwotnej w strukturze całkowitego wykorzystania energii pierwotnej zawartej w nośnikach i wykorzystanej w energetyce.

Główny wkład w realizację tego udziału w strukturze zużycia końcowego energii ze źródeł odnawialnych reprezentowany jest przez zielone ciepło (energia ze źródeł odnawialnych wykorzystana w sektorze ciepłownictwa i chłodnictwa). Prawie 90% zużytej w 2010 r. energii ze źródeł odnawialnych to zielone ciepło. Składa się na nie, przede wszystkim, energia wytwarzana z biomasy stałej w źródłach nie przyłączonych do sieci (ok. 95% wolumenu zielonego ciepła). Pozostała zielona energia cieplna generowana jest w sieciowych źródłach w oparciu o biomasę stałą oraz przez znajdujące coraz więcej nabywców pompy ciepła i kolektory słoneczne. Dokonując wyliczenia udziału zużycia energii cieplnej i chłodu ze źródeł odnawialnych w stosunku do całkowitego finalnego zużycia energii brutto w tym sektorze uzyskamy udział na poziomie 12% w roku 2010.

W sektorze elektroenergetyki wciąż dominuje energia elektryczna wytwarzana z biomasy w technologii współspalania z węglem. W roku 2010 ok. 50% zielonych certyfikatów poświadczających, że energia elektryczna wytwarzona została w źródłach odnawialnych (koncesjonowanych i rejestrowanych), wydawana jest dla energii elektrycznej z biomasy współspalanej z węglem. Wciąż znaczący udział w produkcji energii elektrycznej ma energetyka wodna. Obserwuje się także znaczny przyrost mocy wytwórczych w farmach wiatrowych. Dokonując wyliczenia udziału zużycia energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych w stosunku do całkowitego finalnego zużycia energii elektrycznej brutto tym sektorze uzyskamy udział na poziomie 7% w roku 2010.

W sektorze biopaliw Polska wykazuje jedynie produkcję biopaliw I generacji, w tym bioetanolu i biodiesela. Należy zaznaczyć, że w metodologii Dyrektywy biopaliwa nie spełniające kryteriów zrównoważonego rozwoju nie będą brane pod uwagę przy wyliczaniu udziału energii ze źródeł odnawialnych w roku 2020. Dokonując wyliczenia udziału zużycia energii ze źródeł odnawialnych w transporcie w stosunku do całkowitego finalnego zużycia energii w tym sektorze uzyskamy udział na poziomie niespełna 6% w roku 2010.

Dokonując porównania udziałów energii ze źródeł odnawialnych w Polsce z innymi krajami UE, można stwierdzić, że w Polsce  sektor ten rozwija się znacznie wolniej niż trendy całej UE. Statystyki produkcji energii ze źródeł odnawialnych w Polsce w sektorach ciepłownictwa i chłodu oraz w sektorze biopaliw pokazują, że zawodzą dotychczasowe instrumenty wsparcia lub są one słabsze niż w przypadku zielonej energii elektrycznej, której produkcja pochłania coraz więcej dostępnych zasobów biomasy – głównego, jak dotychczas, surowca w Polsce do produkcji ciepła i paliw w sektorze odnawialnych źródeł energii.

Zapraszamy do zapoznania się ze statystyką poszczególnych źródeł odawialnych za rok 2010 na stronie głównej.

Pliki do pobrania
PIGEO dane statystyczne rynku OZE 2010.pdf